غياث الدين منصور دشتكي شيرازي
مقدمه 11
تحفة الفتى في تفسير سورة هل أتى
مقدّمهء مصحّح نبوغ فكرى ايرانيان در بارور ساختن وگسترش معارف بشرى ، بسيار شايان توجّه است . ايشان هرچند از فلسفهء يونان بهرهها گرفتند ولى تنها به آن اكتفا نكردند ، بلكه خود در تمام زمينههاى دانش بشرى ، پژوهشگرانى عميق وصاحبنظرانى دقيق بودند . ازاينرو هركجا دانش دانشپژوهان يونان را نارسا ويا آراء ايشان را باطل يافتند ، خود به تحقيق وبررسيهاى علمي پرداختند وآثاري بس گرانبها به گنجينههاى معرفت بشرى افزودند . كتاب الشّكوك تأليف محمّد بن زكرياى رازي در ردّ بعضي از عقايد جالينوس در درمان بيماران يكى از مصاديق اين جهد بىپايان است . در تاريخ 14 قرن فرهنگ وتمدن اسلامى در إيران با نام بيشمارى از بزرگان ونامآوران برمىخوريم كه هريك به گونهاى در تاريخ فرهنگ اين كشور كهنسال نقشى بسزا ايفا كردهاند . بيشتر دانشمندان اسلامى چه در علوم ديني وچه در علوم عقلي جز چند تن ، همه غير عرب بودند . بزرگان ونوابغى همچون : أبو الحسن علي بن حسن طبري ، أبو نصر فارابى ، أبو ريحان بيرونى ؛ محمّد بن موسى خوارزمي ، أبو على سينا وأبو الفتح عمر بن إبراهيم خيّامى معروف به خيّام وأبو حاتم اسفرائنى ، خواجة نصير الدّين طوسي ، قطب بن محمود بن مسعود شيرازي وقطب الدّين محمّد بن محمّد رازي وفيلسوف بزرگ ومجدد فلسفهء شرق ملا صدراى شيرازي وصدها فيلسوف ودانشمند ديگر كه در اين سرزمين دانشپرور مىزيستند ، با آثاري ارزنده كه به جهانيان عرضه داشتند ، تمدن شرق را پرمايه ساختند . أكثر مورخان ومحققان غير إيراني أعم از اروپائى ويا شرقي دربارهء سير حكمت